Is een docent noodzakelijk?

Sugata Mitra antwoordt:”Nee, kinderen leren ook zonder leraren.” Hij ondersteunt die stelling met zijn hole-in-the-wall-project. Velen zijn van mening dat een school niet meer de exclusieve plaats is waar kennis te vinden is. Immers, informatie komt als leidingwater via de breedbandverbinding van het internet in ieder huishouden.  “When it’s stuff on google, why do you need to stuff it in your head?” aldus Mitra.  Anderen vinden dat lerenden veel beter leren als zij hun eigen leervragen formuleren, zodanig dat het ‘menu’ op hun eigen vraag is afgestemd.

Is een docent daarom overbodig? Je zou denken van wel….

Toch leren leerlingen en studenten niet veel zonder docenten. Ondanks internet. Ja, er worden wel oppervlakkige, leuke onderwerpen onthouden en andere wetenswaardigheden in verslagen verwerkt. Maar ik zou dat geen leren willen noemen.

Niemand haalt het in zijn hoofd om alleen een onbekend gebied in te trekken of een berg te beklimmen. Het is handig iemand bij je te hebben die weet wat de beste manier is, welke wegen begaanbaar zijn en welke niet. Voor studenten die zich begeven in een onbekend vakgebied is de docent de gids. Motivator alleen is niet genoeg. Een gids dient het gebied tot in alle details te kennen, zodat hij weet op welke manier een vakgebied het beste doorlopen kan worden, over welke onderwerpen makkelijk gestruikeld wordt of welke gevaarlijk zijn. Sommige vakgebieden hebben geen gids nodig, want die zijn makkelijk begaanbaar, net zoals geasfalteerde wandelpaden in parken. Voor vakgebieden die moeilijk toegankelijk zijn, is een docent als gids echter essentieel.

Ontdekkingen zijn vaak gebaseerd op toeval en nieuwsgierigheid. Radioactiviteit is niet ontdekt doordat Curie opstond met “Ik ga vandaag eens even fijn radioactiviteit ontdekken.” Maar dat betekent niet dat we dan maar achterover moeten zitten en wachten op een toevallige waarneming of briljant idee. Radioactiviteit bijvoorbeeld is er altijd geweest. Om ontdekt te worden moet iemand het herkennen als bijzonder en er door verwonderd worden. Dat gaat niet vanzelf. Newton heeft niet uit het niets zijn natuurwetten ontdekt, hij “stond op de schouders van reuzen.” En dat geldt niet alleen voor ontdekkingen en innovaties. Alle nieuwe concepten of verbanden daartussen kunnen pas begrepen worden met een goede basis. Informatie googlen op internet is niet genoeg. Om te leren, te ontdekken en te innoveren is een goed en gevuld geheugen nodig. Dat vergt grote inspanning. Zoals een tuinder ervoor zorgt dat de grond vruchtbaar is en gewassen goed laat groeien, zo zorgt een docent voor een goed gevuld geheugen met relevante informatie zodat nieuwe ideeën optimaal kunnen groeien.

Onderwijsgoeroes die beweren dat studenten goed kunnen leren zonder hulp en uitleg omdat het allemaal op het het internet te vinden is, gaan er blijkbaar van uit dat vakgebieden makkelijk begaanbaar zijn. Ze menen dat studenten zonder enig gevaar en zonder te verdwalen de meest optimale leerroute vinden. Ze degraderen kennis tot feitjes die niet onthouden hoeven te worden, vaardigheden tot loze automatismen. Met als gevolg dat nieuwe concepten niet worden herkend en begrepen door de lerende.

We gaan toch niet op weg door onbekend gebied zonder navigatie-hulp en gedegen voorbereiding?  Integendeel.

Docenten zijn belangrijk en het is een eervol en geweldig beroep: gidsen in het land van kennis.

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *